Een IMG-adviesrapport lezen: waar u op let, hoofdstuk voor hoofdstuk
Na de schade-opname krijgt u een adviesrapport van de deskundige: vaak vijftien tot twintig pagina's, met veel standaardtekst en één tabel die ertoe doet. Het rapport is geen besluit, het IMG beslist pas daarna, maar meestal volgt het IMG het advies. Uw kans om fouten te corrigeren zit dus in de weken na ontvangst. Per hoofdstuk: wat staat waar, en waar loont het om kritisch te zijn.
De opbouw: zeven hoofdstukken
Elk adviesrapport volgt hetzelfde stramien. Na een korte samenvatting met het geadviseerde bedrag (hoofdstuk 1) volgt uitleg over de bodembeweging bij uw gebouw (2), een beschrijving van het gebouw (3), de manier van beoordelen (4), opmerkingen van u en van de deskundige (5), de beoordeling per schade (6) en de conclusie met het totaalbedrag (7). Hoofdstukken 2 en 4 bestaan grotendeels uit standaardtekst die in elk rapport hetzelfde is. De inhoud die over úw huis gaat, zit in de tabel in paragraaf 2.1, in hoofdstuk 3 en in hoofdstuk 6.
Paragraaf 2.1: de bevingen en de trillingssnelheid
Hier staat een tabel met de tien bevingen die op uw adres de hoogste berekende trillingssnelheid gaven, met per beving twee waarden: PGV 25% en PGV 1%. Het rapport zegt zelf welke telt: het IMG gaat uit van de waarde met de grootste veiligheidsmarge, PGV 1%. Daarboven staat de zin waar alles om draait: "De trillingssnelheid op de locatie van uw gebouw of werk is maximaal … mm/s geweest (PGV 1%)."
Twee controles:
- Vergelijk de tabel met de adrescheck. De getallen moeten overeenkomen. Let op wat er niet staat: de bevingenlijst van het IMG is sinds 2023 niet meer aangevuld. Een beving van de laatste jaren die op uw adres hoog scoorde, kan in het rapport ontbreken, en dan is de "maximale" trillingssnelheid te laag.
- Onthoud het maximum. Dat getal bepaalt verderop of de deskundige mag zeggen dat trillingen geen rol speelden. Lees wat de grenswaarden betekenen: 8,5 mm/s voor metselwerk in een gewoon gebouw, 5,0 mm/s in een gevoelig gebouw. Het getal is bovendien een bovengrens; lees wat de rechter daarover zei.
Hoofdstuk 3: het gebouw
Controleer het bouwjaar en de kenmerken. Staat er een verkeerd bouwjaar, dan kan dat het hele rapport kleuren: een gebouw van vóór 1940 geldt als gevoelig, en dan is de grenswaarde 5,0 in plaats van 8,5 mm/s. Ook een zwakke fundering of eerdere verbouwingen kunnen een gebouw gevoelig maken. Wat u hier leest, is de basis waarop de deskundige de trillingen in hoofdstuk 4 weegt.
Paragraaf 4.2: eerder behandelde schade
Is er op uw adres eerder schade gemeld bij de NAM, het CVW, de Arbiter Bodembeweging of de TCMG, dan beoordeelt het IMG die schade niet opnieuw. De deskundige vergelijkt uw schade met oude rapporten en verwijst dan naar een paginanummer. Controleer of het om dezelfde scheur gaat. Is een eerder afgehandelde schade verergerd, dan is die verergering wél nieuwe schade die de deskundige moet beoordelen.
Paragraaf 4.3: de drie mogelijke uitkomsten
Dit is standaardtekst, maar ook de meetlat waaraan u hoofdstuk 6 toetst. Het rapport legt uit dat binnen het effectgebied het bewijsvermoeden geldt, behalve voor een korte lijst schadebeelden (verkleuring, vlekvorming, bladderende verf, loslatend kitwerk, veroudering en verwering). Voor alle andere schade zijn er drie mogelijke uitkomsten, en het rapport noemt ze letterlijk:
- Geen evidente en aantoonbare andere oorzaak → mijnbouwschade, u krijgt een vergoeding.
- Wel een evidente en aantoonbare andere oorzaak, en invloed van trillingen niet aannemelijk → het vermoeden is weerlegd, geen vergoeding.
- Wel een andere oorzaak, maar trillingen kunnen de schade toch hebben verergerd → het vermoeden is niet weerlegd, u krijgt een vergoeding.
Elke afgewezen schade in hoofdstuk 6 moet dus onder uitkomst 2 vallen en aan beide voorwaarden voldoen.
Hoofdstuk 6: de beoordeling per schade
De samenvatting (6.1) is de tabel die u het eerst bekijkt: per schade een nummer, een korte omschrijving, de beoordeling en het bedrag. Daaronder (6.2) staat per schade een blad met foto's, de locatie (bouwlaag, vertrek, wand), het materiaal, de afwerking, een beschrijving met scheurwijdte en -lengte, de beoordeling van de oorzaak en de begroting van het herstel.
Bij elke afgewezen schade leest u de beoordeling met deze vragen erbij:
- Benoemt de deskundige concreet wat de schade dan wél heeft veroorzaakt? "Krimp", "zetting" of "werking van het materiaal" is pas een oorzaak als hij uitlegt via welk mechanisme dat bij déze scheur, in dít materiaal, op déze plek tot dit schadebeeld leidt. Het IMG eist van zijn deskundigen dat de motivering specifiek, navolgbaar en begrijpelijk is; een algemene formulering die op elke scheur zou passen, voldoet niet.
- Is die oorzaak de énige oorzaak? Meerdere mogelijke oorzaken opsommen, of een oorzaak "waarschijnlijker" noemen, is volgens de eigen regels van het IMG onvoldoende om het vermoeden te weerleggen.
- Is ook verergering uitgesloten? Bij een maximale trillingssnelheid boven de grenswaarde voor uw gebouw moet de deskundige uitleggen waarom trillingen een bestaande scheur niet groter hebben gemaakt (uitkomst 3). Staat daar niets over, dan is de beoordeling niet compleet.
- Staat het schadebeeld op de uitsluitingslijst? Alleen dan mag de deskundige een schade zonder inhoudelijke beoordeling afwijzen. Een scheur op de overgang tussen twee materialen staat er niet op.
- Noemt het rapport "zetting"? Kijk dan of de deskundige de bodemopbouw heeft onderzocht. Het rapport zegt zelf: bij los zand in de ondiepe bodem kan zetting door trillingen pas worden uitgesloten onder 16 mm/s, bij klei of veen onder 40 mm/s; daarboven is nader onderzoek vereist.
Bij elke toegekende schade verdient de begroting aandacht. Een andere bouwkundige dan de opnemer die bij u thuis is geweest, maakt de calculatie. Die werkt vanaf foto's en aantekeningen, en een foutje is zo gemaakt: een vergeten wandvlak, te weinig strekkende meters, een ontbrekende post voor afdekken of het verplaatsen van meubels. De begroting is de basis van het bedrag dat u krijgt. Laat het rapport daarom controleren door een bouwkundige; de subsidieregeling vergoedt dat voor gebouweigenaren.
Paragraaf 5.2: de opmerkingen van de deskundige
Een klein hoofdstuk dat vaak veel zegt. Hier staan zinnen als "wij zien geen aanleiding tot het uitvoeren van een nader onderzoek". Dat is een keuze, geen vaststelling. Volgens de werkinstructie van het IMG blijft het bewijsvermoeden staan als er onvoldoende informatie is én de deskundige geen nader onderzoek doet. Twijfelt u aan een afwijzing en is er niets onderzocht, benoem dat dan in uw zienswijze.
Uw zienswijze
De termijn om te reageren is standaard twee weken, maar het IMG verlengt die op verzoek; een e-mail volstaat. Reageren kan via het formulier in Mijn dossier, per e-mail of per post. Doe het per schadenummer en beschrijf concreet waar u het niet mee eens bent; foto's, offertes of een eigen bouwkundig advies kunt u meesturen. Reageert u niet, dan gaat het IMG verder op basis van het rapport. De kosten van een bouwkundig adviseur die u bij de zienswijze helpt, kunt u vergoed krijgen, en gebouweigenaren kunnen via dezelfde subsidieregeling ook een advocaat inschakelen. Komt het toch tot een besluit waar u het niet mee eens bent, dan staat de weg van bezwaar open.
Deze leeswijzer gaat uit van het standaardrapport zoals het IMG dat publiceert; de indeling kan per rapport iets verschillen. Het is een hulpmiddel om gerichte vragen te stellen, geen oordeel over uw dossier. Laat een rapport waar u aan twijfelt beoordelen door iemand die er dagelijks mee werkt. Gebouweigenaren betalen daar niets voor.